Tunezja od lat przyciąga turystów z Polski wizją złotych plaż, starożytnych zabytków i, co nie mniej istotne, bardzo atrakcyjnymi cenami wakacyjnych pakietów all inclusive. Jednak w pamięci wielu podróżnych wciąż żywe są wspomnienia tragicznych wydarzeń z 2015 roku, a niestabilna sytuacja w regionie Afryki Północnej rodzi naturalne pytania o ryzyko. Planując urlop, każdy odpowiedzialny turysta zastanawia się, czy w Tunezji jest bezpiecznie i czy warto zaryzykować wyjazd, by cieszyć się słońcem Djerby czy Hammametu. W poniższym artykule przeanalizujemy aktualną sytuację, zagrożenia oraz środki ostrożności, opierając się na faktach, a nie medialnej panice.

Aktualna sytuacja polityczna i stabilność regionu

Ocena bezpieczeństwa w Tunezji wymaga spojrzenia na szerszy kontekst geopolityczny. Po Arabskiej Wiośnie kraj ten przeszedł burzliwą drogę transformacji. Obecnie sytuacja polityczna, choć momentami napięta wewnątrz kraju (głównie na tle ekonomicznym i walki o władzę prezydencką), dla przeciętnego turysty pozostaje relatywnie stabilna. Władze w Tunisie doskonale zdają sobie sprawę, że turystyka jest jednym z filarów gospodarki narodowej, generującym znaczny procent PKB.

Dlatego też rząd kładzie ogromny nacisk na ochronę stref turystycznych. Widok uzbrojonych patroli policji, Gwardii Narodowej czy nawet wojska w pobliżu hoteli, lotnisk i głównych atrakcji turystycznych nie powinien budzić niepokoju, lecz być traktowany jako gwarancja spokoju. To prewencja, która ma na celu odstraszenie potencjalnych sprawców i zapewnienie gościom komfortu psychicznego.

„Tunezja wyciągnęła bolesne, ale skuteczne wnioski z przeszłości. Obecny system monitoringu zagrożeń jest wielopoziomowy i opiera się na ścisłej współpracy wywiadowczej z krajami Unii Europejskiej. Ryzyko destabilizacji istnieje zawsze w tym regionie, ale w strefach nadmorskich aparat bezpieczeństwa działa na najwyższych obrotach” – wyjaśnia dr Jean-Marc Dubois, analityk ds. bezpieczeństwa w regionie Maghrebu z Instytutu Studiów Strategicznych w Marsylii.

Czy w tunezji jest bezpiecznie w kurortach turystycznych?

To najczęściej zadawane pytanie przez osoby przeglądające oferty biur podróży. Odpowiedź brzmi: w kurortach poziom bezpieczeństwa jest wysoki, często wyższy niż w wielu europejskich metropoliach narażonych na przestępczość pospolitą. Miejscowości takie jak Hammamet, Sousse, Monastir, Mahdia czy wyspa Djerba są traktowane priorytetowo.

Wjazd do stref hotelowych jest zazwyczaj kontrolowany. Standardem są:

• bramki z wykrywaczami metali przy wejściu do hotelu,
• szlabany i kontrola pojazdów wjeżdżających na teren obiektu,
• ochrona patrolująca plaże hotelowe (często funkcjonariusze w cywilu oraz umundurowani),
• monitoring wizyjny w częściach wspólnych.

Warto jednak pamiętać, że poczucie bezpieczeństwa w „złotej klatce” hotelu nie zwalnia nas z myślenia. Tunezja jest krajem bezpiecznym dla zorganizowanej turystyki, ale ryzyko nigdy nie wynosi zero – podobnie jak w Paryżu, Londynie czy Brukseli.

Zagrożenie terrorystyczne – realne ryzyko czy historia?

Nie można uciec od tematu terroryzmu. Ataki w Muzeum Bardo i w Sousse w 2015 roku drastycznie zmieniły podejście służb. Od tego czasu nie odnotowano w Tunezji dużych zamachów skierowanych bezpośrednio w masową turystykę, choć zdarzały się incydenty (jak np. atak na Djerbie w pobliżu synagogi w 2023 roku). Władze tunezyjskie prowadzą bezkompromisową walkę z komórkami ekstremistycznymi, głównie na górzystych terenach przy granicy z Algierią (np. góra Chaambi), które są bezwzględnie odradzane turystom.

Strefy, których należy unikać

Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ) jasno określa strefy bezpieczne i te, do których nie należy podróżować. Do obszarów wysokiego ryzyka należą:

1. Pogranicze z Algierią i Libią.
2. Obszary pustynne na południu (poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi z autoryzowanymi przewodnikami).
3. Park Narodowy Jebel Chaambi.

Większość turystów przylatujących na wakacje all inclusive nigdy nie zbliży się do tych rejonów, gdyż znajdują się one setki kilometrów od wybrzeża.

Przestępczość pospolita, kradzieże i naciągacze

O ile terroryzm jest zagrożeniem o niskim prawdopodobieństwie wystąpienia, ale wysokich skutkach, o tyle przestępczość pospolita jest czymś, z czym turysta może spotkać się na co dzień. W Tunezji rzadko dochodzi do napadów z bronią na turystów, ale kradzieże kieszonkowe są plagą w zatłoczonych miejscach.

Gdzie zachować szczególną ostrożność?

• Mediny (stare miasta): Wąskie uliczki Tunisu, Sousse czy Hammametu to raj dla kieszonkowców. Tłok sprzyja niepostrzeżonemu wyciągnięciu portfela czy telefonu.
• Transport publiczny: Lokalne pociągi i autobusy bywają przepełnione.
• Plaże publiczne: Pozostawienie rzeczy bez opieki to zaproszenie dla złodzieja.

Plaga naciągaczy i oszustwa taksówkarskie

Dla wielu turystów większym problemem niż bezpieczeństwo fizyczne jest presja psychiczna ze strony sprzedawców. Na bazarach (soukach) zaczepianie jest normą kulturową, ale bywa męczące. Należy uważać na tzw. „fałszywych przewodników”, którzy oferują „darmowe” oprowadzenie, a na końcu żądają zapłaty lub prowadzą do sklepu kuzyna, gdzie presja na zakupy jest ogromna.

W przypadku taksówek, zawsze należy żądać włączenia licznika. Jeśli kierowca odmawia, twierdząc, że jest zepsuty, najlepiej wysiąść i poszukać innej taksówki. Ustalanie ceny „z góry” zazwyczaj kończy się dwu- lub trzykrotnym przepłaceniem.

Kobiety w Tunezji – czy samotna podróż jest bezpieczna?

Tunezja jest jednym z najbardziej liberalnych krajów arabskich pod względem praw kobiet, jednak nadal jest to kraj o kulturze muzułmańskiej i patriarchalnej. Kobiety podróżujące samotnie lub w małych grupach mogą spotkać się z tzw. „catcallingiem” – zaczepkami słownymi, gwizdami czy natarczywymi spojrzeniami.

„Dla Europejki, która jest przyzwyczajona do anonimowości w tłumie, tunezyjska bezpośredniość mężczyzn bywa szokująca. To rzadko jest niebezpieczne w sensie fizycznym, ale bywa niezwykle irytujące. Moja rada: poza hotelem ubieraj się skromniej, zakrywając ramiona i kolana. To nie jest kwestia uległości, ale kulturowego kodu, który zapewnia więcej spokoju” – radzi Anna Kowalska-Ben Youssef, rezydentka biura podróży i autorka bloga o życiu w Maghrebie.

Zdecydowanie odradza się samotne spacery po zmroku w mało uczęszczanych miejscach oraz przyjmowanie zaproszeń od nowo poznanych osób do prywatnych domów czy na przejażdżki samochodem.

Bezpieczeństwo zdrowotne i higiena

Mówiąc o bezpieczeństwie, nie można pominąć aspektów zdrowotnych. W Tunezji, podobnie jak w Egipcie, turystów mogą dopaść dolegliwości żołądkowe, wynikające z innej flory bakteryjnej. Nie jest to słynna „Klątwa Faraona”, ale objawy bywają podobne.

Aby uniknąć problemów zdrowotnych:

1. Pij wyłącznie wodę butelkowaną. Używaj jej nawet do mycia zębów.
2. Unikaj napojów z lodem w miejscach o niskim standardzie higienicznym (lód często robiony jest z kranówki).
3. Myj dokładnie owoce i warzywa, najlepiej w wodzie przegotowanej lub butelkowanej.
4. Stosuj kremy z wysokim filtrem UV – słońce w Afryce Północnej operuje znacznie mocniej niż nad Bałtykiem, a udar słoneczny to realne zagrożenie.

Opieka medyczna w prywatnych klinikach w miejscowościach turystycznych stoi na wysokim poziomie, jest jednak bardzo kosztowna. Dlatego absolutną koniecznością jest posiadanie dobrego ubezpieczenia turystycznego, które pokryje koszty leczenia i ewentualnego transportu medycznego.

Praktyczne zasady bezpieczeństwa – podsumowanie dla podróżnego

Jeśli zdecydujesz się na wyjazd, przestrzeganie kilku prostych zasad zminimalizuje ryzyko nieprzyjemnych sytuacji. Oto lista kontrolna eksperta:

• Zarejestruj podróż w systemie „Odyseusz”: Prowadzonym przez polski MSZ. W razie sytuacji kryzysowej ułatwi to kontakt służbom konsularnym.
• Nie fotografuj obiektów rządowych: Robienie zdjęć posterunkom policji, wojsku, budynkom ministerstw czy nawet fladze państwowej na maszcie urzędowym może skończyć się konfiskatą sprzętu, a nawet aresztem.
• Szanuj Ramadan: Jeśli podróżujesz w czasie świętego miesiąca muzułmanów, unikaj ostentacyjnego jedzenia, picia i palenia papierosów w miejscach publicznych (poza hotelem) w ciągu dnia.
• Wymieniaj walutę w oficjalnych punktach: Zachowaj kwity wymiany, mogą być potrzebne przy wyjeździe, jeśli będziesz chciał wymienić dinary z powrotem na euro lub dolary (wywóz dinarów tunezyjskich jest zabroniony).
• Korzystaj z wycieczek fakultatywnych od sprawdzonych operatorów: Lokalne biura „z ulicy” są tańsze, ale często nie posiadają odpowiednich ubezpieczeń ani licencji na przewóz turystów w odległe rejony (np. na Saharę).

Werdykt: czy warto lecieć na wakacje?

Odpowiedź na pytanie, czy w Tunezji jest bezpiecznie, nie jest czarno-biała, ale statystyki i obserwacje z ostatnich lat przemawiają na korzyść tego kierunku. Tunezja wykonała tytaniczną pracę, by odbudować zaufanie turystów. Dla osób, które planują wypoczynek w formule zorganizowanej (hotel, plaża, wycieczki z przewodnikiem), kraj ten jest bezpieczny, oferując przy tym doskonały stosunek jakości do ceny, niesamowitą kuchnię i gościnność mieszkańców.

Oczywiście, sytuacja na świecie jest dynamiczna. Dlatego przed każdym wylotem należy sprawdzić najnowsze komunikaty na stronie MSZ. Jeśli jednak zachowamy zdrowy rozsądek i podstawowe środki ostrożności, Tunezja w tym roku może okazać się fantastycznym wyborem wakacyjnym, pozwalającym na egzotyczny wypoczynek zaledwie 3 godziny lotu od Polski.